Jedna liczba nie opisuje jednak rachunku konkretnej rodziny. Inaczej zmianę odczuje gospodarstwo, które większość wydatków przeznacza na żywność i mieszkanie, a inaczej osoba częściej kupująca usługi.
4,1 proc. rok do roku i 0,7 proc. w miesiąc
Wskaźnik roczny porównuje wrzesień 2026 z wrześniem 2025. Odczyt miesięczny zestawia natomiast ceny z sierpniem tego samego roku. Te dwie wartości odpowiadają na różne pytania: pierwsza pokazuje zmianę w ciągu roku, druga tempo z ostatniego miesiąca.
W ujęciu miesięcznym towary podrożały średnio o 1,2 proc., podczas gdy ceny usług spadły o 0,5 proc. Rocznie sytuacja wygląda odwrotnie: usługi były droższe o 5,3 proc., a towary o 3,6 proc.
Usługi nadal rosną szybciej od towarów
Wyższe tempo cen usług zwykle utrzymuje się dłużej, ponieważ silniej zależy od wynagrodzeń, czynszów i kosztów prowadzenia działalności. Dla domowego budżetu może to oznaczać droższe naprawy, opiekę, usługi osobiste czy część wydatków związanych z mieszkaniem.
Jednocześnie miesięczny spadek cen usług nie oznacza, że stały się one tańsze niż rok wcześniej. To częsty błąd w czytaniu danych: spadek względem sierpnia może wystąpić przy nadal wysokim wzroście w skali dwunastu miesięcy.
Od września 2020 roku ceny wzrosły o 49,8 proc.
GUS podał również dłuższe porównanie. Poziom cen we wrześniu 2026 roku był o 49,8 proc. wyższy niż we wrześniu 2020 roku. Nie znaczy to, że każdy produkt podrożał dokładnie o połowę. Jest to zmiana całego koszyka wykorzystywanego do obliczania wskaźnika.
Ta perspektywa tłumaczy, dlaczego nawet wolniejsza inflacja nie przywraca dawnych cen. Spadek inflacji oznacza zwykle, że ceny rosną wolniej, a nie że wracają do poziomu sprzed kilku lat.
Co oznacza to dla codziennych zakupów?
Warto porównywać nie tylko ceny pojedynczych produktów, ale cały miesięczny zestaw stałych wydatków: żywność, energię, transport, leki, usługi i opłaty mieszkaniowe. To pozwala sprawdzić własną inflację, która może różnić się od średniej krajowej.
Przy odnawianiu umów dobrze zwracać uwagę na indeksację cen, opłaty dodatkowe i długość zobowiązania. Roczny wskaźnik GUS nie jest automatycznym uzasadnieniem dowolnej podwyżki. Znaczenie ma treść umowy i prawidłowo opisana podstawa zmiany.
Na co patrzeć w kolejnych miesiącach?
Kolejne odczyty pokażą, czy wrześniowy wzrost miesięczny był jednorazowy, czy rozpoczyna dłuższy ruch. Dla gospodarstw domowych ważne będą zwłaszcza ceny żywności, energii i usług, bo to one regularnie obciążają budżet.
Źródło: Główny Urząd Statystyczny. Dane opublikowane 14 października 2026 roku.
Dyskusja
0 komentarzy