Nowe formularze ZUS. Jeden Z-15, nowy ZAM i koniec Z-3b

Dłoń z długopisem nad dokumentem, zdjęcie ilustracyjne podpisywania umowy

Jeden formularz Z-15 zastępuje dwa wcześniejsze wnioski o zasiłek opiekuńczy, a nowy ZAM łączy trzy druki dotyczące zasiłku macierzyńskiego. Przedsiębiorcy nie muszą już dostarczać zaświadczenia Z-3b. Zmiany w dokumentowaniu zasiłków obowiązują od 24 października 2026 roku.

Uproszczenia opisuje informacja ZUS przekazana redakcji przez Annę Grabowską. Dla osoby składającej wniosek najważniejszy skutek jest praktyczny: przed użyciem formularza zapisanego dawniej na komputerze warto sprawdzić jego aktualny wzór i to, kto wypłaca świadczenie.

Z-15 zamiast Z-15a i Z-15b

Dotychczasowe wnioski związane z opieką nad dzieckiem i innym chorym członkiem rodziny zostały połączone w formularzu Z-15. Zmieniła się również treść części oświadczeń. Zamiast pytań o zatrudnienie drugiego rodzica i pracę zmianową wnioskodawca oświadcza, że w okresie objętym wnioskiem nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić opiekę.

Połączenie druków upraszcza wybór formularza. Nie oznacza natomiast zniesienia warunków zasiłku ani zwolnienia z podawania zgodnych z rzeczywistością informacji. Osobno wyjaśniamy zasady zasiłku opiekuńczego dla przedsiębiorców.

Jeden ZAM dla różnych okresów zasiłku macierzyńskiego

Nowy ZAM zastępuje dotychczasowe ZAM, ZUR i ZAO. Obejmuje wnioskowanie o zasiłek za okresy związane m.in. z urlopem macierzyńskim, rodzicielskim, ojcowskim i uzupełniającym urlopem macierzyńskim. Wypełnia się część odpowiadającą swojej sprawie.

Warto zwrócić uwagę na akt urodzenia. Gdy zasiłek wypłaca ZUS, Zakład pobiera go na podstawie danych dziecka i rodzica wskazanych we wniosku. Jeżeli świadczenie wypłaca płatnik składek, skrócony odpis aktu urodzenia nadal trzeba dołączyć. Tych dwóch sytuacji nie należy traktować tak samo.

Kogo dotyczy wycofanie Z-3b?

Zaświadczenia płatnika składek Z-3b nie muszą dostarczać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, osoby z nimi współpracujące, duchowni opłacający składki za siebie oraz marynarze. Sprawa jest rozpatrywana na podstawie wniosku o zasiłek i pozostałych wymaganych dokumentów.

Wycofanie jednego zaświadczenia nie oznacza wypłaty bez wniosku. ZUS dostosował również formularze ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a. Przy przygotowywaniu sprawy trzeba sprawdzić dokumenty właściwe dla swojego statusu i świadczenia.

Gdzie sprawdzić aktualny wzór formularza?

Nowe wzory na stronie ZUS są datowane od 24 października. W komunikacie wdrożenie w eZUS zapowiedziano na połowę listopada. W okresie przejściowym ZUS dopuszczał dotychczasowe druki dostępne w portalu oraz nowe wzory ze strony. Przy składaniu sprawy należy korzystać z aktualnie udostępnionej wersji i informacji w danej usłudze.

Wątpliwości co do dokumentów można wyjaśnić z inspektoratem ZUS w Giżycku. Zmiana formularza ułatwia formalności, ale nie zastępuje oceny prawa do świadczenia.

Źródło: ZUS, informacja o uproszczeniach z 22 października, komunikat Anny Grabowskiej z 23 października 2026 roku i wykaz formularzy zasiłkowych.

Pytania i odpowiedzi

Czy przedsiębiorca nadal musi złożyć wniosek o zasiłek?

Tak. Wycofano Z-3b, ale ZUS nadal rozpatruje wniosek i pozostałe dokumenty wymagane w danej sprawie.

Czy aktu urodzenia nie trzeba już dołączać w żadnej sytuacji?

Uproszczenie dotyczy wypłaty zasiłku macierzyńskiego przez ZUS. Jeśli wypłaca go płatnik składek, odpis aktu nadal jest potrzebny.

Czy nowy druk zmienia limity dni opieki?

Opisane uproszczenia dotyczą dokumentowania świadczeń. Samo połączenie formularzy nie jest zniesieniem warunków ani limitów zasiłku.

Autor

Mikołaj Kozikowski

Zobacz wpisy autora

Dyskusja

0 komentarzy

Dodaj komentarz

Adres e-mail nie będzie widoczny publicznie.