W społeczeństwie, w którym przybywa osób starszych, niezwykle ważną rolę odgrywają opiekunowie środowiskowi. Wiek senioralny często wiąże się z ograniczeniem sprawności fizycznej, problemami ze zdrowiem psychicznym, samotnością i izolacją społeczną. Odpowiednio realizowana opieka środowiskowa może pomóc zminimalizować te trudności.
Codzienna pomoc, bliskość i odpowiedzialność
Dzięki pracy opiekunów środowiskowych osoby o ograniczonej samodzielności mogą nadal uczestniczyć w życiu społecznym. Z pomocą opiekunów wychodzą na spacery, odwiedzają miejsca aktywności kulturalnej i uczestniczą w zajęciach terapeutycznych. Opiekunowie pomagają im również w załatwianiu codziennych spraw. Często wspierają osoby leżące, karmiąc je, dbając o ich higienę i komfort psychiczny.
Są łącznikami podopiecznych z ich rodzinami i znajomymi. Stają się powiernikami ich trosk, strażnikami zdrowia i osobami, na których można polegać. Ocierają łzy, przytulają, masują obolałe plecy i poświęcają czas na rozmowę. Czasami trzymają za dłoń, kiedy zjawia się śmierć lub jej nie wpuszczają, wykonując skuteczną reanimację.
Zdarza się, że dzięki swojej empatii i niezawodności opiekun środowiskowy staje się najlepszym przyjacielem, a czasami nawet przyszywaną córką lub synem osoby, której pomaga.
Zawód opiekuna środowiskowego to przede wszystkim praca dla ludzi z powołaniem. Oczywiście, podobnie jak wielu innych profesji, można się go nauczyć, jednak bez poczucia misji trudno liczyć na długi staż w tej pracy. Gdyby trzeba było opisać ten zawód jednym słowem, byłoby to „poświęcenie”.
Kto wspiera tych, którzy pomagają?
Opiekun jest niczym ładowarka do baterii akumulatorów, do których można porównać osoby korzystające z usług opiekuńczych. Opiekun podczas pracy nie posiada zewnętrznego źródła zasilania i bazuje na energii, którą uzupełnia zanim do niej przyjdzie, choć po pracy nie zawsze ma możliwość odzyskania jej w stu procentach.
Dlaczego? Między innymi dlatego, że po powrocie do domu dzieli się swoją energią z najbliższymi i realizuje obowiązki domowe. Zdarza się również, że musi leczyć kontuzje, których nabawił się podczas pracy, na przykład w trakcie przenoszenia podopiecznego z łóżka na wózek inwalidzki czy podczas zmiany pozycji osoby leżącej.
Rozmyśla nad tym, co usłyszał od rodziny podopiecznego na temat wykonywania swoich zawodowych powinności, a pomimo tego, że zrobił wszystko, co w jego mocy, nie zawsze są to miłe słowa. Analizuje jak jutro, w środowisku gdzie nie ma udogodnień, które umożliwiałyby zachowanie zasad ergonomii, najlepiej wykonać swoją pracę. Jest w dodatkowej pracy, bo bywają miesiące, że wynagrodzenie jakie otrzymuje na stanowisku opiekuna środowiskowego nie wystarcza na pokrycie kosztów życia.
Dlatego tak istotne jest prowadzenie odpowiedniej polityki lokalnej, która zapewni temu zawodowi należyte wsparcie.
Opiekunowie środowiskowi w Giżycku potrzebują wsparcia
Obecnie średnia wieku opiekunów środowiskowych w Giżycku wynosi ponad 50 lat, a biorąc pod uwagę, że większość pracujących w tym zawodzie osób to kobiety, pozostało niecałe dziesięć lat, żeby wzbudzić zainteresowanie tą profesją u młodego pokolenia ludzi. Musimy również zachęcić mężczyzn do podejmowania tej pracy, ponieważ są oni w tym zawodzie bardzo potrzebni, między innymi ze względu na jego fizyczny charakter.
Nie możemy przy tym zapominać o działaniach wspierających osoby, które już pracują jako opiekunowie środowiskowi.
Mamy tu na myśli odpowiedni system wynagrodzeń, uwzględniający na przykład wykształcenie kierunkowe i doświadczenie zawodowe, a także systematyczne podwyżki płac w tym sektorze. Ważne są również odpowiednio dobrane szkolenia, które pozwolą rozwijać kompetencje zawodowe opiekunów, a jednocześnie pomogą im radzić sobie w trudnych i nieprzewidywalnych sytuacjach, jakie mogą wystąpić podczas wykonywania obowiązków.
Współpraca z rodzinami i docenienie opiekunów
Rozwój świadomości lokalnej społeczności w kwestii kim jest opiekun środowiskowy, w czym może pomóc, a co należy do obowiązków rodziny osoby wspieranej, dlaczego tak ważna jest współpraca pomiędzy opiekunem, a rodziną podopiecznego i odpowiedni przepływ informacji między nimi. Posłużyć temu mogłoby zorganizowanie w naszym mieście Dnia Opiekuna, który przybliżyłby mieszkańcom specyfikę tego zawodu i docenił osoby go wykonujące. Inwestycja w opiekę środowiskową jest jednocześnie inwestycją w osoby starsze.
Obecnie w Polsce głośno mówi się o pomocy ludziom starszym i z niepełnosprawnościami natomiast w dużej mierze przemilcza temat tych, którzy tę pomoc niosą, a przecież jeżeli zabraknie opiekunów, to nie będzie miało miejsca odpowiednie wsparcie potrzebujących.
Warto też od razu podkreślić, że wbrew opinii wielu osób opiekun środowiskowy nie jest zawodem dla każdego. Można zatrudnić na tym stanowisku osobę bez wykształcenia kierunkowego i odpowiednich predyspozycji osobowościowych, jednak w takiej sytuacji może ucierpieć ten, kto najbardziej potrzebuje wsparcia – osoba zależna, którą za jakiś czas, w pewnym stopniu, może stać się każdy z nas.
Artykuł ukazał się w listopadowym numerze miesięcznika „Cześć Giżycko” (2026), na stronie 6. Przeczytaj całe wydanie w PDF.
Autor artykułu:
Radosław Pietkiewicz
Prezes Fundacji Inicjatyw Społecznych Impuls
Dyskusja
0 komentarzy