Rozmowę przeprowadził Michał Kotyrba. Publikujemy ją za zgodą autora, zachowując pytania i odpowiedzi rozmówców. Zdjęcie: materiał Galerii Sztuki Schron.
Rozmowa została opublikowana 28 października 2026 roku, po drugim pokazie „Żywii…” w Giżyckim Centrum Kultury. Właściciel Galerii Schron i prezes fundacji Art Progress wraca do roku prób z Grażyną Darską, przygotowań do pierwszej roli i chwili przed wyjściem na scenę. Mówi również o planach dalszych występów Teatru Luna, formułowanych wtedy po październikowych pokazach.
Dariusz Matyjas o „Mazurskich opowieściach” na scenie
Michał Kotyrba: Skąd wziął się ogólnie pomysł na adaptację teatralną "Mazurskich opowieści" ?
Dariusz Matyjas: Przeczytałem informację o naborze i pomyśle powstania teatru dla dorosłych. Grażyna Darska, która tym się zajmuje w Giżyckim Centrum Kultury, ogłosiła taki nabór. Jestem posiadaczem praw autorskich do "Mazurskich opowieści", więc pomyślałem, że to kolejny krok, żeby je promować. Prawa te zostały mi przekazane przez Jadwigę Tresenberg i przedstawienie jednej z tych legend albo wielu to dobra forma.
Michał Kotyrba: Ale wcześniej też miewałeś, nim zobaczyłeś ogłoszenie pani Grażyny Darskiej, myśli, żeby to zrobić samemu, tylko nie wiedziałeś, jak się do tego zabrać, i tak przypadek sprawił, że nawzajem się zainspirowaliście?
Dariusz Matyjas: Tak, dokładnie. Pomysł gdzieś tam się pojawiał, ale brakowało raz odwagi, dwa – doświadczenia, a do tego były też inne rzeczy. Teraz to chyba wszystko tak się nawarstwiło, było trochę więcej czasu i właśnie pojawiła się szansa, żeby coś zrobić i postawić kolejny krok w kierunku promocji mazurskich opowieści.
Michał Kotyrba: Z tego co wiem, pani Grażyna Darska od razu zaproponowała Ci rolę, czy od razu się zgodziłeś?
Dariusz Matyjas: Tak, tak. Ja byłem do tego troszeczkę przygotowany, tylko tak się biłem z myślami, czy w ogóle w tym uczestniczyć, jeżeli mi zaproponują. Choć z drugiej strony nosiłem się z zamiarem bycia jednym z aktorów, którzy zagrają w tej sztuce. I właśnie jak Grażyna mi zaproponowała, to podjąłem tę rękawicę, można tak powiedzieć.
Pan ze Sztembachu, rok prób i trema
Michał Kotyrba: Czy kiedykolwiek wcześniej, w młodości, w szkole średniej, miałeś jakieś do czynienia z teatrem?
Dariusz Matyjas: Nie, żadnych, nie miałem doświadczenia. Po prostu uważałem i dalej się uważam za spadkobiercę tych mazurskich opowieści. Praktycznie od chwili wydania tej pierwszej książki- która, przypomnę, ukazała się 20 lat temu, w 2005 roku każde moje działanie podejmowane jest w celu promocji i popularyzacji twórczości Jadwigi Tresenberg.
Michał Kotyrba: Podczas spektaklu grasz- wyśmienicie zresztą Pana ze Sztembachu. Ile w tej postaci jest ciebie?
Dariusz Matyjas: Grażyna Darska na początku nam powiedziała i tego uczyła nas, aktorów amatorów, że aktor, obojętnie czy jest profesjonalistą, czy amatorem – musi się wczuć w tę sztukę. To nie może być tylko udawanie, gra pełna pozorów i wyuczonej roli, ale trzeba myśleć tak jak postać, którą chce się przedstawić. Więc uważam, że każdy z aktorów przygotował się do tej roli, bo próby trwały rok. To nie było tylko nauczenie się tekstu na pamięć i jego wyrecytowanie. Trzeba było wejść w tę postać głęboko – nie tylko strój czy słowa miały odtwarzać rolę prezentowaną na scenie, ale również sposób myślenia. Uważam, że każdy z nas dał z siebie absolutne maksimum.
Michał Kotyrba: Przypomnijmy sobie: pamiętasz, co myślałeś jakieś pięć minut przed wyjściem na scenę? Czego się najbardziej bałeś? Tego, że zapomnisz tekstu, że się potkniesz, czy że będą się śmiali?
Dariusz Matyjas: Tak, zawsze mam jakiś stres. Co prawda występowanie przed publicznością nie jest mi obce z racji tego, że od 20 lat zajmuję się sztuką i promocją – prowadzę wernisaże, otwarcie wystaw, prelekcje, pogadanki, które często odbywają się przy udziale wielu osób. Ale ta doza niepewności, jak to zostanie odebrane, zawsze pozostaje. Można się pomylić w słowach, ale tekst był już tak opanowany, że nawet nie dopuszczałem do siebie myśli: „co zrobię, jak zapomnę tekstu?” Każdy z grających w sztuce powtarzał, że w razie czego będzie to improwizacja. A jak człowiek przygotuje się na improwizację, to nawet zapomnienie czy przestawienie jednego słowa nie wpłynie negatywnie na samopoczucie aktora.
Plany Teatru Luna po październikowych pokazach
Michał Kotyrba: Co dalej? Powiedz mi, żywicie jakieś pomysły, marzenia związane z tym spektaklem i jego dalszą formą?
Dariusz Matyjas: Projekt powstania teatru dla dorosłych, który powstał dzięki Grażynie Darskiej, uważam za sukces. Powstał teatr, zrobiliśmy jedną premierę, a ze względu na ograniczoną liczbę miejsc na sali, druga odbyła się tydzień temu, dokładnie wczoraj, 27 października. Na tym jednak nie koniec. Będziemy jako Fundacja Sztuki promować spektakl i chcemy zagrać wszędzie tam, gdzie będą chcieli nas gościć. Już mamy pomysły, gdzie zadzwonić i zaproponować nasze występy. W planach jest też udział w kilku przeglądach teatrów amatorskich – dobrze by było pokazać to szerszej publiczności i zmierzyć się z innymi twórcami teatru amatorskiego. To będzie na pewno ciekawe doświadczenie. Na pewno nie umrze to naturalną śmiercią po kilku pokazach, które się już odbyły. Chcemy napisać wnioski o granty na pozyskanie środków, żeby móc uczestniczyć w przeglądach i pojechać z występami do domów kultury, przynajmniej w naszym województwie warmińsko-mazurskim.
Michał Kotyrba: Powiedz mi, jaki najmiilszy komplement usłyszałeś o spektaklu?
Dariusz Matyjas: Na pewno stwierdzenie, że chociaż jesteśmy aktorami amatorami, zagraliśmy jak w profesjonalnym teatrze. Spotkałem się z kilkoma takimi opiniami, co jest niezwykle sympatyczne i pozwala uwierzyć w siebie.
Michał Kotyrba: Podpisuję się obiema rękami pod tym, co powiedziałeś, że to jest też moja opinia oraz mojej żony. Cóż, życzę Ci, Darku, dalszych sukcesów, spełnienia marzeń związanych z książką i być może początku jakiejś kariery aktorskiej!
Dariusz Matyjas: No, o karierate aktorskiej może nie myślę, ale na pewno jestem na tyle ambitny, żeby nie mówić, że to było moje pierwsze i jedyne wystąpienie. Pomysły rodzą się w głowie. Gdy wszystko bardziej się precyzuje, jako teatr i ja osobiście ogłosimy to w mediach społecznościowych. Na pewno nie damy o sobie zapomnieć.
Rozmawiał Michał Kotyrba. Copyright M.F.M.Kotyrba® 2026.
Perspektywę reżyserki przedstawia rozmowa Michała Kotyrby z Grażyną Darską.
Wszystkie spotkania z tego cyklu zebraliśmy w artykule Rozmowy Michała Kotyrby z artystami.
Dyskusja
0 komentarzy