Kościół św. Brunona w Giżycku przy ul. Pionierskiej 14A to czynne sanktuarium i jeden z najbardziej rozpoznawalnych zabytków miasta. Masywną bryłę wyróżniają kamienne schody, mozaika patrona oraz tarcze wieży, na których zamiast cyfr umieszczono miecze. W sierpniu 2026 roku świątynię ponownie otwarto po generalnym remoncie, a we wrześniu parafia świętowała stulecie powstania.
Kościół św. Brunona: adres, msze i kontakt
- Adres: ul. Pionierska 14A, Giżycko.
- Msze w niedziele: 6:30, 9:30 i 18:00.
- Msza wakacyjna: 20:00 w lipcu i sierpniu.
- Msza w dni powszednie: 6:30.
- Telefon: 532 793 678.
- E-mail: gizycko.bik@gmail.com.
Parafia św. Brunona jest dziś połączona z parafią św. Kazimierza, dlatego część nabożeństw i spraw kancelaryjnych odbywa się w drugim kościele. Przed specjalną wizytą warto sprawdzić aktualny plan. Wnętrze można oglądać wtedy, gdy nie koliduje to z liturgią, spowiedzią ani pracą parafii.
Generalny remont i ponowne otwarcie w 2026 roku
Sanktuarium ponownie otwarto 21 sierpnia 2026 roku po generalnym remoncie. Zakończyła się też renowacja szerokich schodów wejściowych. Parafia prosi, by korzystać z wyznaczonego bezpiecznego korytarza oraz poręczy.
Oficjalne komunikaty nie potwierdzają bezstopniowego wejścia do świątyni ani pełnej trasy dla wózka. Osoby o ograniczonej mobilności powinny przed przyjazdem zadzwonić i zapytać o aktualne rozwiązanie. Odnowione schody i poręcz poprawiają bezpieczeństwo, ale nie są równoznaczne z brakiem barier.
Stulecie parafii św. Brunona w 2026 roku
Obchody odbyły się 19 i 20 września, już po ponownym otwarciu sanktuarium. Program połączył sesję naukową o patronie i historii parafii, liturgię, wystawę, koncert oraz spotkanie mieszkańców. Pokazał, że jubileusz dotyczył nie tylko budynku, lecz całej wspólnoty działającej od 1926 roku.
Sto lat parafii nie oznacza stu lat obecnego kościoła. Jednostkę kościelną utworzono dziesięć lat przed rozpoczęciem budowy świątyni przy Pionierskiej. To rozróżnienie pomaga uporządkować dwie często mieszane daty.
Od małej kaplicy do parafii św. Brunona
Na początku XX wieku giżyccy katolicy wznieśli niewielką kaplicę przy dzisiejszej al. 1 Maja. Budowano ją w latach 1907-1909, a poświęcono 17 listopada 1910 roku. Po I wojnie światowej wspólnota szybko rosła i kaplica przestała wystarczać.
Parafię św. Brunona kanonicznie utworzono 18 września 1926 roku. To właśnie stulecie tego wydarzenia świętowano w dniach 19 i 20 września 2026 roku. Dawna kaplica została w 1937 roku sprzedana wspólnocie baptystów i nadal pełni funkcję religijną.
Budowa obecnego kościoła w latach 1936-1938
Starania o większą świątynię prowadził proboszcz Severin Quint. Kamień węgielny położono w sierpniu 1936 roku. Projekt przygotował Martin Weber z Frankfurtu nad Menem, architekt specjalizujący się w nowoczesnym budownictwie sakralnym.
Kościół wzniesiono w latach 1936-1938, a 26 czerwca 1938 roku konsekrował go biskup warmiński Maksymilian Kaller. Jednonawowe wnętrze dzięki betonowym pilastrom i przejściom sprawia wrażenie podziału na trzy nawy.
Architektura kościoła św. Brunona
Bryła nie jest typowym neogotykiem. Ma surowy i monumentalny charakter właściwy części architektury sakralnej lat 30. XX wieku. Wysoki dach, masywna wieża i kamienny cokół budują wrażenie ciężaru. Trzy wejścia umieszczono w głębokich podcieniowych wnękach.
Na wieży wiszą trzy dzwony. Od wschodu i zachodu znajdują się tarcze, na których godziny oznaczono krótkimi mieczami. Detal nie jest przypadkową ozdobą. Nawiązuje do pierwotnej idei budynku i jego przedwojennej symboliki.
Jedna nawa, która wygląda jak trzy
Wnętrze ma formalnie jedną nawę. Betonowe pilastry z przejściami tworzą jednak rytm przypominający podział na trzy części. Od północy przylegają dwie absydy, które z zewnątrz wyglądają jak nisze, a wewnątrz mieszczą konfesjonały.
Kruchtę oddzielają od nawy trzy szklane drzwi. Ten układ warto obejrzeć od wejścia, zanim podejdzie się bliżej ołtarza. Dopiero wtedy widać, jak architekt połączył monumentalną skalę z dość prostym planem.
Kościół Pamięci i militarna symbolika fasady
Pierwotnie świątynia nosiła podwójną nazwę Kościoła św. Brunona i Pamięci. Upamiętniała Niemców poległych na wschodzie podczas I wojny światowej. Dekoracja frontonu łączyła postać misjonarza z rycerzem krzyżackim i współczesnym żołnierzem niemieckim.
Tego kontekstu nie należy pomijać ani sprowadzać do jednej etykiety. Budynek powstał w konkretnych realiach politycznych i religijnych przedwojennego Lötzen. Dzisiejsze sanktuarium ma inną rolę, ale architektura nadal przechowuje ślady pierwotnego programu.
Powojenna mozaika św. Brunona
Po 1945 roku dawną wojenną dekorację usunięto. Najpierw zastąpił ją drewniany krzyż. Obecną barwną mozaikę przedstawiającą św. Brunona w otoczeniu pruskich wojów wykonano w 1975 roku według projektu Z. Konarzewskiego.
W 1994 roku świątynię podniesiono do rangi Sanktuarium Diecezjalnego św. Brunona. W 1999 roku Rada Miejska ogłosiła Brunona z Kwerfurtu patronem Giżycka. Od 1 lipca 2024 roku połączoną parafią św. Brunona i św. Kazimierza opiekują się salezjanie.
Co zobaczyć wewnątrz sanktuarium?
Najważniejszym starszym dziełem jest obraz św. Brunona w stroju pontyfikalnym na tle jeziora. Powstał w 1911 roku dla dawnej kaplicy katolickiej, a jego autorem był Julian Wałdowski z Wrocławia. We wnętrzu warto też zwrócić uwagę na pilastry z przejściami, dwie północne absydy oraz skalę wieży widoczną od strony nawy.
Podczas wizyty zachowajcie ciszę, nie wchodźcie do prezbiterium ani wydzielonych części i nie fotografujcie trwającego nabożeństwa. To nadal czynny kościół, nie muzeum.
Obraz św. Brunona starszy od obecnego kościoła
Dzieło Juliana Wałdowskiego powstało dla pierwszej kaplicy i zostało przeniesione do nowej świątyni. Jest więc materialnym łącznikiem pomiędzy początkiem katolickiej wspólnoty na początku XX wieku a budynkiem konsekrowanym w 1938 roku.
Patron został pokazany na tle jeziora, co wiąże jego kult z lokalnym krajobrazem. Obraz warto oglądać jako część ciągłości parafii, a nie tylko pojedyncze dzieło zawieszone w późniejszym wnętrzu.
Jak zaplanować spokojną wizytę?
Najlepiej przyjść poza bezpośrednim czasem mszy, ale nie zakładać, że kościół będzie otwarty przez cały dzień. W razie specjalnego przyjazdu dla architektury lub historii rodzinnej trzeba wcześniej zadzwonić. Kancelaria połączonej parafii działa od poniedziałku do piątku w godzinach 16:00-17:00.
Na zewnątrz obejdźcie obiekt od strony Pionierskiej i Kościuszki. Z jednego punktu najlepiej widać mozaikę i schody, z drugiego masywną wieżę oraz dach. Nie trzeba wchodzić na teren niedostępny dla wiernych, by zobaczyć najważniejsze elementy bryły.
Kościół św. Brunona na trasie zabytków Giżycka
Kilkanaście minut spaceru dzieli sanktuarium od kościoła ewangelickiego w Giżycku. Dwie świątynie pokazują odmienne epoki, wspólnoty i języki architektury. Dalej można ruszyć do Wieży Ciśnień i starszej zabudowy ul. Warszawskiej.
Osobną opowieść tworzy Krzyż św. Brunona nad Niegocinem. Kościół i wzgórze nie są tym samym miejscem. Świątynia mówi o wspólnocie katolickiej i historii XX wieku, a krzyż o wcześniejszym pomniku, lokalnej tradycji oraz niepewnej geografii misji z 1009 roku.
Dyskusja
0 komentarzy