Lötzen odbudowywało się po I wojnie światowej
Walki z 1914 roku uszkodziły część miejskiej zabudowy. Odbudowę rozpoczęto jeszcze podczas wojny, korzystając między innymi z pracy jeńców rosyjskich. Po 1918 roku miasto pozostało w prowincji Prusy Wschodnie, oddzielonej od reszty Niemiec terytorium odrodzonej Polski.
Twierdza Boyen straciła część wcześniejszego znaczenia bojowego, lecz garnizon nadal wpływał na gospodarkę i codzienność. Kolej oraz żegluga utrzymywały połączenia z innymi miastami regionu.
Plebiscyt z 1920 roku dotyczył przynależności państwowej
11 lipca 1920 roku na Warmii, Mazurach i Powiślu odbył się plebiscyt. Według miejskich materiałów historycznych w powiecie Lötzen oddano 29 378 głosów za Prusami Wschodnimi i 9 za Polską. Te liczby dotyczą powiatu oraz osób uprawnionych ze względu na związki z nim, a nie wyłącznie mieszkańców miasta.
Na wynik wpływały germanizacja, ewangelickie wyznanie większości Mazurów, sytuacja Polski walczącej z Rosją sowiecką i wieloletnie związki z państwem niemieckim. Nie można go tłumaczyć jedną przyczyną.
Miasto stało się modnym kurortem nad jeziorami
Najbardziej widocznym kierunkiem rozwoju była turystyka. Powstawały i rozwijały się hotele, pensjonaty, restauracje oraz kawiarnie. Nad Niegocinem działały przystań jachtowa i pływalnia, a las miejski przecinały trasy spacerowe.
Lötzen przyciągało żeglarzy, wioślarzy i miłośników bojerów. Działały kluby sportowe, organizowano regaty, a nad jeziorem istniała nawet skocznia narciarska. To w tym czasie mocno ukształtował się turystyczny obraz miasta, z którego Giżycko korzysta także dziś.
Liczba mieszkańców szybko rosła
W 1925 roku miasto liczyło 10 984 mieszkańców. Spis z maja 1939 roku wykazał 16 288 osób razem ze stacjonującym wojskiem. Wzrost wiązał się zarówno z rozwojem usług i turystyki, jak i z rolą garnizonu.
W 1929 roku do miasta włączono tereny między zwartą zabudową a Twierdzą Boyen. Rozwijały się osiedla, infrastruktura komunalna i przestrzenie rekreacyjne. Dokładniejsze zestawienie liczb znajdziesz w artykule o ludności Giżycka.
Po 1933 roku codzienność podporządkowywano III Rzeszy
Po przejęciu władzy przez nazistów życie publiczne, szkoły, organizacje i wojsko coraz silniej podporządkowywano państwowej ideologii. Rozbudowa militarna regionu poprzedzała kolejną wojnę. Garnizon Lötzen był częścią niemieckich przygotowań do ataku na Polskę.
Turystycznego wizerunku miasta nie można więc oddzielać od ówczesnej polityki i militaryzacji. Ten sam ośrodek, który reklamował jeziora i sporty wodne, stał się punktem zbornym jednostek wyruszających na wojnę.
1 września 1939 roku skończył się okres międzywojenny
Jednostki z garnizonu Lötzen wzięły udział w agresji na Polskę. Podczas wojny w Twierdzy Boyen działały struktury niemieckiego wywiadu wojskowego, a w regionie wykorzystywano pracę przymusową i jeńców.
Los miasta w obu konfliktach opisujemy w tekście I i II wojna światowa w historii Giżycka. Szersze tło wcześniejszych stuleci znajdziesz w artykule Giżycko w czasach pruskich i niemieckich.
Aktualizacja: 25 września 2026 roku. Poprawiono błędną przynależność państwową miasta i oddzielono dane miejskie od wyników plebiscytu dla całego powiatu.
Spis ludności z 1939 roku: mieszkańcy i garnizon
Rozdział monografii „Giżycko. Miasto i ludzie” rozdziela wynik spisu z 17 maja 1939 r. na 14 000 mieszkańców i 2288 żołnierzy. Łącznie daje to przytaczane 16 288 osób. Tę liczbę należy porównywać ostrożnie z dzisiejszym bilansem ludności GUS, który opisuje inną populację i metodę ewidencji.
Położenie, granice i dane o mieście przedstawia opracowanie Giżycko.
Dyskusja
0 komentarzy